چگونه بر خستگي و خواب آلودگي پيروز شويم؟

چرا مدام چرت مي‌زنم؟ چرا نمي‌توانم يک ساعت هم روي يک درس تمرکز کنم و سريع خوابم مي‌گيرد؟ چرا شب‌ها زود خوابم مي‌گيرد و صبح‌ها به زور از خواب بيدار مي‌شوم؟ چرا مدام احساس کسالت و بي‌حوصلگي مي‌کنم؟

هر چه به زمان برگزاري آزمون سراسري نزديک‌تر مي‌شويم، بيشتر شاهد اين‌گونه گلايه‌ها از سوي داوطلبان هستيم؛ داوطلباني که مي‌گويند مدت زمان خوابشان بيشتر از گذشته شده است و غير از کلاس درس، که به زور چشم‌هايشان را باز نگه مي‌دارند، مابقي ساعات روز را يا خواب آلوده هستند و يا در خواب سير مي‌کنند و در واقع اصلاً دلشان نمي‌خواهد که از رختخواب بيرون بيايند و حال و حوصلۀ انجام هيچ کاري را نيز ندارند.

بايد گفت که عامل  خواب آلودگي، مي‌تواند مسايل مختلف فيزيولوژي مثل: کمبود ويتامين گروه ب يا د، عفونت، آلرژي، کم خوني، به هم ريختگي هورموني، کم آبي بدن و  فشار خون پايين باشد. در کل، هر نوع بيماري حاد و مزمن سيستميک مانند: مشکلات تيروييدي، کليوي، رماتيسم، ديابت، خوني و ساير اختلالات عضوي، که يک يا چند عضو بدن را درگير کند، خستگي مزمن را به همراه دارد؛ به همين دليل،  ما  به دوستاني که چنين مشکلي دارند، پيشنهاد مي‌کنيم که در مرحلۀ اول به پزشک مراجعه کنند تا از سلامت جسماني خود مطلع گردند؛ اما اگر با وجود سلامت جسماني، باز هم احساس خواب آلودگي مفرط دارند، اين احساس مي‌تواند به دليل شرايط روحي و رواني‌شان باشد. در اينجا دلايلي چند را که مي‌تواند عامل اين حس خواب آلودگي باشد، بررسي مي‌کنيم:

نداشتن هدفي ارزشمند  

بدون داشتن هدفي که بتوان روي آن تمرکز کرد، ذهن انسان دايماً در حال تاخت و تاز است و اين امر باعث مي‌شود تا کاملاً از لحاظ روحي خسته و کسل گردد. هيجان و شور و اشتياق، باتري روح انسان را شارژ مي‌کند و بدون داشتن هدف، انرژي انسان به بيهودگي صرف مي‌شود. به همين دليل است که  وقتي روي برنامه‌اي کار مي‌کنيد که به آن علاقه داريد، مي‌توانيد کمتر بخوابيد و زحمت بيشتري براي آن بکشيد. افکار ما، انرژي هستند و اگر انرژي‌تان بازسازي نشود، احساس کسالت و بي‌حالي مي‌کنيد؛ در واقع، عدم تمرکز روي يک هدف ارزشمند، باعث مي‌شود که افکار منفي، آزادانه در ذهنتان پرسه بزنند و انرژي شما صرف افکار منفي شود و همين امر، شما را به شدت بي‌حال مي‌کند. اگر راهي براي خروج افکار منفي نداشته باشيد، به مرور در معرض افسردگي قرار مي‌گيريد. در اين زمان، تنها ترس و نگراني و اضطراب در ذهن شما موج مي‌زند، و از آنجايي که هيچ هدف ارزشمندي وجود ندارد تا توجه شما را به خود جلب کند، مسايل ناچيز برايتان اهميت زيادي پيدا مي‌کنند و به شدت آزارتان مي‌دهند و احتمالاً در خواندن و به دست آوردن اطلاعات جديد مشکل خواهيد داشت و مدام به فکر فرار از شرايط زندگي خود هستيد و  خواب را بهترين گزينه براي فرار کردن و نديدن و ندانستن شرايط خود مي‌پنداريد.

رؤيا پردازي و داشتن آرزوهايي دور از دسترس

عده‌اي از جوانان، به جاي هدف‌گذاري و برنامه‌ريزي براي رسيدن به آن، به رؤيا پردازي روي مي‌آورند و تصور مي‌کنند که رؤيا پردازي و سير در آرزوها، همان هدفمندي است؛ در حالي که رؤيا پردازي با هدفمند بودن کاملاً متفاوت است. فردي که هدف دارد، بين آن جايي که هست و آن جايي که مي‌خواهد باشد (هدف مطلوب)، يک مسير کاملاً عملياتي ترسيم مي‌کند و هر روز سعي مي‌کند تا حداقل يک گام به سمت هدفش بردارد؛ اما فرد رؤيا پرداز فقط در «اي کاش‌ها» سير مي‌کند و کاري براي تحقق آرزوهايش انجام نمي‌دهد و نقشۀ مشخصي از مبدا، مسير و مقصد خود ندارد؛ در نتيجه، در گذر زمان پيشرفتي نمي‌کند و از اين عدم پيشرفت کلافه مي‌شود و دچار بي‌حوصلگي، کلافگي و احساس خواب آلودگي مي‌شود.

داوطلبي که آرزوي کسب رتبه‌اي خوب در آزمون سراسري و پذيرش در بهترين رشته محل‌ها را دارد، اما تلاشي  مناسب با آرزوي خود نکرده است، اين روزها دچار حس نااميدي مي‌شود و براي فرار از واقعيت موجود، ناخودآگاه  به خوابيدن و فراموش کردن وضعيت خود، پناه مي‌برد.

چه بايد کرد؟

براي رهايي از خواب آلودگي مفرط، بايد در دو زمينه  جسمي و روحي اقدام کنيد تا بتوانيد به طور کامل، آمادگي و نشاط لازم را کسب کنيد.

برنامۀ ورزشي مناسب: شما مي‌توانيد صبح زود بيدار شويد، بدون اينکه احساس خستگي داشته ‌باشيد. اين حس هوشياري مي‌تواند به سرعت محو شود اگر آن را پر و بال ندهيد. يک برنامه ورزشي صبحگاهي، مي‌تواند به کم‌رنگ شدن اين حس در شما کمک کند و پتانسيلي را براي افزايش يک خلق و خوي خوب و دقت و تمرکز بالا در کارها به شما بدهد.

تمرينات ساده مثل دويدن، باعث مي‌شود که مغزتان با افزايش آندروفين زياد در خون، علايم استرس، بي‌حالي و حتي درد را در شما کاهش دهد. جالب توجه است که بدانيد ورزش صبحگاهي، سطح انرژي شما را در طول روز افزايش مي‌دهد و تمرکز زيادي در انجام کار‌هاي روزانه به شما مي‌بخشد؛ البته اگر ورزش مستمر و منظم، روزانه حداقل 30 دقيقه به صورت هوازي، به عنوان يک تکليف در زندگي و نه به عنوان تفريح، در نظر گرفته شود.

رژيم غذايي متعادل: در طول روز، غذاهاي سنگين نخوريد؛ زيرا بعد از خوردن غذا، به دليل اينکه دستگاه گوارش شما خون زيادي را به خود جذب مي‌کند، خون‌رساني به مغزتان کم شده و اين مساله، سبب خواب‌آلودگي مي‌شود. ترشح ناگهاني انسولين هم باعث خواب آلودگي مي‌شود؛ پس سعي کنيد به جاي آن، از غذاهاي سبک و داراي مواد قندي استفاده کنيد. نوشيدن آب کافي نيز مي‌تواند در ازدياد حس نشاط شما بسيار مؤثر باشد. وقتي که از خواب بيدار مي‌شويد، کمبود آب  به طور فزاينده‌اي روي روحيه شما تاثير مي‌گذارد. مي‌توانيد قبل از صرف صبحانه يک ليوان آب بنوشيد. انجام اين کار به سوخت و ساز بدن شما و همين طور به بيدار شدن سريع و احساس هوشياري خيلي بالايتان،  بلافاصله پس از بيداري، کمک زيادي مي‌کند.  

عواطف سرکوب شدۀ خود را آزاد کنيد : احساس خواب آلودگي، گاه براي آن است که سرشار از احساسات منفي مثل: خشم، ترس يا نااميدي هستيد. اين احساسات منفي، رفته رفته انرژي‌تان را تحليل مي‌برد و باعث سردرگمي، خستگي و ناتواني شما مي‌شود. براي مقابله با اين مشکل، به محلي دنج و آرام برويد و چند نفس عميق بکشيد. به اهداف و فعاليت‌هايي که در حال حاضر در زندگي خود داريد، فکر کنيد و هر احساسي را که در شما پديدار مي‌شود، اعم از: ترس، پشيماني، حسادت، عصبانيت و ... بنويسيد و سپس با يک مشاور يا روان‌شناس در اين زمينه صحبت کنيد و احساسات خود را با وي در ميان بگذاريد تا بتوانيد آن را از درون خود تخليه کنيد.

اهداف  اصلي خود را شناسايي کنيد و زندگي‌تان را بر پايۀ آنها بسازيد: لطفاً به اين سؤال پاسخ دهيد: «اگر پول و زمان اهميتي نداشت، زندگي‌ام را چطور مي‌گذراندم؟» آن‌گاه هر آنچه در اين زمينه به فکرتان مي‌رسد، بنويسيد. وقتي تمام اهدافتان را نوشتيد، يک بار ديگر آنها را مرور کنيد و مواردي را که از همه بيشتر برايتان اهميت دارد، انتخاب کنيد. کدام يک از اين اهداف چنان چه برآورده نشوند، اين احساس را در شما ايجاد مي‌کنند که تمام زندگي‌تان را تلف کرده‌ايد؟ اهداف برترتان را بنويسيد و در چند جا، که هر روز با آن برخورد مي‌کنيد، نصب کنيد. وقتي کاملاً بدانيد چه چيزهايي برايتان اهميت دارد و به کجا مي‌رويد، زندگي‌تان نظام‌مند مي‌شود و فعاليت‌هايتان در جهت دست‌يابي به اهدافتان قرار مي‌گيرد و انگيزۀ تحقق اهدافتان، باعث از بين رفتن تنبلي و تقويت انرژي‌تان مي‌شود.   

در واقع، وقتي نسبت به چيزي اشتياق و هيجان داريد و براي رسيدن به آن برنامه‌ريزي مي‌کنيد و ميزان انرژي‌تان در بالاترين حد ممکن است، شب‌ها با خوشحالي به خواب مي‌رويد و صبح‌ها شاد و پر انرژي از خواب برمي‌خيزيد و براي دنبال کردن اهدافتان، نشاط لازم را خواهيد داشت و ديگر فکر و خيال منفي  به سراغتان نمي‌آيد.

 

 

احساس خواب‌آلودگي، گاه براي آن است که سرشار از احساسات منفي مثل: خشم، ترس يا نااميدي هستيد. اين احساسات منفي، رفته رفته انرژي‌تان را تحليل مي‌برد و باعث سردرگمي، خستگي و ناتواني شما مي‌شود

تمرينات ساده مثل دويدن، باعث مي‌شود که مغزتان با افزايش آندروفين زياد در خون، علايم استرس، بي‌حالي و حتي درد را در شما کاهش دهد. ورزش صبحگاهي، سطح انرژي شما را در طول روز افزايش مي‌دهد و تمرکز زيادي در انجام کار‌هاي روزانه به شما مي‌بخشد

پیک سنجش شماره 1176

قسمت آخر : نکاتي براي دانش‌آموزاني که درس خواندن را به تعويق مي‌اندازند: چطور براي درس خواندن انگيزه

 

11. از خودتان انتظار نداشته باشيد که همواره و در همه حال، انگيزه در شما وجود داشته باشد        

ممکن است عجيب به نظر برسد، ولي يکي از روش‌هايي که مي‌توان انگيزه را در خود حفظ کرد، اين است که از خود انتظار نداشته باشيم هميشه و در همه حال، انگيزه قوي در ما وجود داشته باشد.

واقعيت اين است که هيچ کسي نيست که هميشه و در همه حال، در خود احساس انگيزه را داشته باشد؛ پس همواره منتظر نباشيد که احساس قوي انگيزه در شما زنده شود تا کارتان را آغاز کنيد. بايد قبول کنيد که برخي از مواقع اين حس را نخواهيد داشت. به همين دليل است که به ايجاد يک قاعده  درسي و تبديل آن به عادت، نياز داريد.

12. مغزتان را تمرين دهيد

 براي ايجاد انگيزۀ درس خواندن، شما نياز داريد که مغزتان را تمرين دهيد. مغزتان را يک عضله در نظر بگيريد. تلاش براي افزايش توانايي‌تان در تمرکز، همانند تمرينات يک قهرمان دو ميداني است. همه چيز بستگي به تداوم تمرينات و پيشرفتي تدريجي دارد. مدام مغز خود را تمرين دهيد؛ حتي زماني که در حال درس خواندن نيستيد. اين کار را مي‌توانيد با انجام معما، حل جدول، بازي‌هاي فکري و خواندن مقالات علمي دنبال کنيد. هر چه راه‌هايي را که براي تمرين دادن مغزتان استفاده مي‌کنيد، متنوع‌تر باشد، مغز شما قوى‌تر و انعطاف‌پذيرتر خواهد شد.

درست مانند تمرينات فيزيکي، مغزتان نيز نياز به استراحت و بازسازي خود دارد؛ پس حداقل به ۸ ساعت خواب احتياج داريد، و حتي براى برخي از دانش‌آموزان ۹ تا ۱۰ ساعت خواب شبانه نياز است. تغذيه مغزتان نيز بخش مهم ديگري از تمرين دادن آن است؛ پس با تغذيه درست و دريافت کافي اسيدهاي چرب، عملکرد مغز خود را افزايش دهيد.

13. زمان خود را مديريت کنيد

تنظيم برنامۀ درسي مناسب، نشان دهندۀ نوعي تعهد است که به ايجاد انگيزه در شما کمک مي‌کند. براي هر مبحثي، فهرستي از مطالبي که بايد بخوانيد تهيه کنيد. يک جدول زماني درست کنيد و ساعاتي از روز را، که قرار است به مطالعه اختصاص دهيد، در آن مشخص کرده و سعي کنيد که ساعات مطالعه‌تان در روزهاي متفاوت، يکسان باشد تا برنامه درسي خود را راحت‌تر بتوانيد به خاطر بسپاريد و به آن عمل کنيد. در انتهاي هفته، جدول برنامه‌ريزي درسي خود را مرور کنيد، و اگر احساس مي‌کنيد که از برنامه خود عقب هستيد، سعي کنيد که ساعات بيشترى را براى مطالعه به برنامه خود اضافه کنيد.

14. با گروه درس بخوانيد

بسياري از دانش‌آموزان با درس خواندن در گروه انگيزه پيدا مي‌کنند؛ البته قطعاً بسيار مهم است که گروه مناسبي را براي درس خواندن خود انتخاب کنيد؛ گروهي که داراي افرادي متمرکز و منظم است. توصيه مي‌شود که گروه درسي شما بيش از چهار نفر نباشد؛ زيرا تعداد زياد افراد در گروه، موجب حواس پرتي مي‌شود. هنگام درس خواندن در گروه، تعهد بيشتري در شما ايجاد شده و مي‌توانيد از يادداشت‌هاي يکديگر استفاده کرده و يادداشت‌هاى خود را تکميل کنيد تا از روي يادداشت‌هاي درسي کامل‌تر و بهتري مطالعه کنيد. هر فرد در گروه، نقطه ضعف‌ها و نقاط قوت متفاوتي دارد. شما مي‌توانيد در بالا بردن توانايي‌هاي خود از نقاط قوت يکديگر کمک بگيريد (در حال حاضر مي‌توانيد در شبکه‌هاي مجازي، گروه‌هاي درسي تشکيل دهيد).

15 براي استراحت و آرامش خود برنامه‌ريزي کنيد

وقتي شما روي درس خواندن براي امتحاناتي که نزديک است، تمرکز مي‌کنيد، فراموش کردن زمانى براى استراحت، به راحتي اتفاق مي‌افتد. به ياد داشته باشيد، همان طور که قبلاً گفته شد، براي حفظ مطالب در ذهن، نياز به ايجاد فواصل کوتاهي در زمان مطالعه داريد. در کل، براي يادگيري بهتر و کاهش استرس، نياز به برنامه‌ريزي زمان براي استراحت داريد.

16. به طور منظم ورزش کنيد

هنگامي که در حال آماده سازي خود براي يک امتحان مهم هستيد، احتمال اينکه تحرکتان کاهش يابد، بسيار زياد است. تا جايي که مي‌توانيد، سعي کنيد که حداقل روزانه ۲۰ تا ۳۰ دقيقه فعاليت بدني داشته باشيد. فعاليت بدنى منظم، درس خواندن را مؤثرتر و انگيزه شما را بيشتر خواهد کرد. فعاليت‌هاي هوازي مانند: شنا، پياده روي و دويدن، به انتقال اکسيژن، خون و مواد مغذي به مغز کمک مي‌کند و تمرکز شما را افزايش مي‌دهد.

حتى تحقيقات جديد نشان داده است که ورزش‌هاي سبک، بلافاصله بعد از مطالعه، به يادآوري و به خاطر سپردن بهتر مطالب، کمک فراوانى مي‌کند (بي‌شک، در شرايط حاضر، انجام بعضي از ورزش‌ها مثل شنا امکان‌پذير نيست).

17. خود را در حالي تجسم کنيد که کار را با موفقيت به انجام رسانده‌ايد           

اگر براي انجام کاري دچار مشکل شده‌ايد، خود را در حالي تجسم کنيد که آن کار را با موفقيت به انجام رسانده‌ايد. روان‌شناسان ورزشي، به قدرت تجسم‌سازي، به عنوان تکنيکي براي انجام اهداف سخت، تاکيد فراوان دارند. هنگامي که شما مدام خود را تجسم مي‌کنيد که کاري را با موفقيت به انجام رسانده‌ايد، انجام اين کار در واقعيت آسان‌تر خواهد شد؛ پس روزانه  چند دقيقه را به تجسم سازي خود در موفقيت به انجام رساندن کارهاي سختي که در ذهن داريد، اختصاص دهيد.

18. به خود يادآوري کنيد که اين شرايط تا ابد ادامه نخواهد داشت

درس خواندن براي امتحانات، دوي ماراتوني بدون خط پايان به نظر مي‌آيد، ولي هر امتحاني روزي تمام خواهد شد. اين موضوع را، به خصوص زمان‌هايي که انگيزه خود را از دست مي‌دهيد، به خودتان يادآوري کنيد. انجام اين کار به شما کمک مي‌کند که روي نوري که انتهاي تونل وجود دارد تمرکز کنيد.

19. بيشتر روي پروسه درس خواندن تمرکز کنيد، تا نتايج آن

فکر کردن به نتيجه نهايي از همان ابتدا، درس خواندن را مشکل‌تر مي‌کند. روي پروسه درس خواندن تمرکز کنيد و هر روز به خاطر تکميل مطالبي که براي آن روز برنامه‌ريزي کرده‌ايد، خود را تشويق کنيد. تمرکز کنيد، کمتر از تلفن همراه خود استفاده کنيد و عادات درس خواندن را در خود ايجاد کنيد. با انجام درست پروسه درس خواندن، قطعاً نتايج نهايي خوبي را نيز کسب خواهيد کرد.

20. خود را از عواملي که موجب حواس پرتي شما مي‌شود، خلاص کنيد

امروزه تعداد بي‌شماري از دانش‌آموزان، به خاطر استفاده از تلفن همراه، دچار حواس پرتي مي‌شوند. فهرستي از تمام عواملي که موجب از بين رفتن تمرکز شما هنگام درس خواندن مي‌شود تهيه کنيد و تمام تلاش خود را بکنيد تا تک تک آنها را از دور و بر خود حذف کنيد.

به عنوان مثال مي‌توانيد:

- اينترنت خود را، جز مواقعي که کلاس «آن‌لاين» داريد يا قرار است از دبير خود سؤال کنيد، قطع کنيد.

- تلفن همراه خود را نيز جز مواقع لازم که کلاس داريد، در حالت پرواز قرار دهيد.

- تمام بازي‌هاي داخل موبايل يا کامپيوتر خود را حذف کنيد.

- پيغام‌هاي گروه‌هاي دوستي خود را روي حالت بي‌صدا تنظيم کنيد.  

در نهايت، براي ايجاد انگيزه در خود، سعى کنيد که نکات توصيه شده را به کار بريد و زمان و دروس خود را مديريت کنيد تا بتوانيد ذهن خود را به بهترين شکل به کار گيريد و مطمين باشيد که به زودي از آن دسته دانش‌آموزاني خواهيد شد که مي‌توانند به خوبى روي هدفشان تمرکز کرده و انگيزه درس خواندن را در خود تقويت کنند. 

پیک سنجش شماره 1176

نکاتي براي دانش‌آموزاني که درس خواندن را به تعويق مي‌اندازند: چطور براي درس خواندن انگيزه پيدا کنيم؟

آيا به وجود آمدن انگيزه درس خواندن در شما  سخت است؟  بهتر است با واقعيت مواجه شويم: فکر فقط يک بار ديگر چرخيدن در شبکه‌هاي اجتماعي و گذراندن چند دقيقه‌اي بيشتر در اينترنت قطعاً وسوسه انگيز است، ولي امتحانات هم نزديک است. احساس استرس شما نيز احتمالاً در حال افزايش است و شما نمي‌دانيد که بايد از کجا شروع کنيد. هر چه اضطراب شما بيشتر مي‌شود، تصميم براي آغاز به درس خواندن هم سخت‌تر مي‌شود. اگر اين وضعيت، همان شرايطي است که در آن گرفتار شده‌ايد، حتماً به نکاتي که در اينجا گفته مي‌شود عمل کنيد؛ چون به کارتان مي‌آيد. در اين مقاله به چند نکته که دانش‌آموزان موفق براي درس خواندن به کار مي‌بندند تا در خود انگيزۀ درس خواندن ايجاد کنند، مي‌پردازيم:  

1 . دلايل اصلي حواس پرتي خود را پيدا کنيد

نداشتن تمرکز و انگيزه، يک مشکل پيچيده است که مي‌تواند دلايل فراواني داشته باشد. ممکن است به خود قبولانده باشيد که پرداختن به اين حجم از دروس، از توانايي شما خارج است. گاهي نيز درس نخواندن، راهي است براي افراد تا عليه معلم يا والدين خود عصيان کنند. شايد هم فکر مي‌کنيد که مطالب دروس خسته کننده است يا آن قدر حجم دروس زياد است که نمي‌دانيد از کجا شروع کنيد، و بالاخره امکان دارد که شما منتظر آن زمان خاص و مناسب براي شروع درس خواندن باشيد.

فهميدن دليل اصلي نداشتن انگيزه و به تعويق انداختن درس خواندن، اولين قدم براي ايجاد انگيزه است. زماني را صرف تفکر در اين مورد کنيد. انجام اين کار به شما اجازه خواهد داد که بفهميد کدام يک از موارد زير مى‌تواند به شما کمک کند تا براى ايجاد انگيزه بيشتر از آن بهره ببريد. 

2. مطالب  را به بخش‌هاي کوچک‌تر تقسيم کنيد

يکي از دلايل اصلي نداشتن انگيزه و فرار از درس، اين است که حجم مطالب درسي به نظر بسيار زياد مي‌آيد.  

براي همين، بهتر است که مطالب را به بخش‌هاي کوچک‌تري تقسيم کنيد و برنامه‌ريزي کنيد که در هر روز مقدار مشخصي از اين بخش‌هاي کوچک‌تر را مطالعه کنيد؛ بنابراين، شما ديگر يک دفعه با حجم بالايي از مطالب درسي مواجه نخواهيد بود، بلکه يک مجموعه از بخش‌هاي کوچک‌تر و با مديريت آسان‌تر را مقابل خود خواهيد داشت.

اين بخش‌هاي کوچک‌تر، بسته به حجم مطالب درسي، مي‌تواند شامل تنها چند صفحه يا چند بخش از مطالب درسي‌تان يا حتي چندين بخش مختلف از دروس متفاوت باشد. 

3. به خود پاداش دهيد

هر بار که مطالب تقسيم‌بندي شده را طبق برنامه تان مطالعه کرديد، مدت زمان کوتاهي را به عنوان پاداش و استراحت براي خود در نظر بگيريد. اين زمان را مي‌توانيد به انجام بازي مورد علاقه خود، قدم زدني کوتاه يا حتي به موسيقي اختصاص دهيد.  

بخش پاداش دهي به خودتان، نقش بسزايى را در تکنيک تقسيم بندي دروس به بخش‌هاي کوچک‌تر ايفا مي‌کند.

4. يک قاعده درسي براي خود ايجاد کنيد

ما مخلوقاتِ عاداتمان هستيم. اگر ايجاد انگيزه درس خواندن، براي شما يک چالش است، ايجاد يک قاعده کلي مي‌تواند به شما در اين زمينه کمک کند.

عادات، بسيار قدرتمند هستند و به محض اينکه يک قاعده درسي در شما ايجاد شود، خارج شدن از اين قاعده و فرار از درس، نسبت به پيش، برايتان بسيار مشکل تر خواهد شد. براي ايجاد يک قاعده درسي، اولين قدم، بنيان گذاشتن يک برنامه درسي منسجم است.

به ياد داشته باشيد که عادات، يکشبه به وجود نمي‌آيند و تحقيقات نشان داده است که حداقل حدود ۲۰ روز طول مي‌کشد تا کاري تبديل به عادت شود؛ پس براي اينکه درس خواندن را به يک عادت تبديل کنيد، بايد براي آن، وقت و انرژي صرف کنيد.

5. دليل اينکه چرا مي‌خواهيد نمرات بالا و نتايج خوبي را کسب کنيد براي خود مشخص کنيد

يکي از راه‌هاي ايجاد انگيزه، شفاف کردن دلايل درس خواندن و گرفتن نمرات خوب براي خودتان است. فهرستي از دلايل خود براي رسيدن به موفقيت‌هاي درسي‌تان را تهيه کنيد. از جمله دلايل شما مي‌تواند موارد زير باشد:

- من مي‌خواهم با درس خواندن پيشرفت کنم.

- مي‌خواهم به دانشگاه خوبي وارد شوم.

-  مي‌خواهم در رشته مورد علاقه خودم درس بخوانم.

- مي‌خواهم شغل مورد علاقه خود را در آينده داشته باشم.

- مي‌خواهم براي خود و خانواده‌ام در آينده درآمد خوبي داشته باشم.

- مي‌خواهم به خودم ثابت کنم که آنچه را که مي‌خواهم، مي‌توانم به دست آورم. 

- مي‌خواهم در آينده، هيچ گونه پشيماني در زندگي‌ام نداشته باشم.

 فهرست خود را تهيه کنيد و آن را روي ميز کارتان قرار دهيد، و هرگاه احساس کرديد که در حال از دست دادن انگيزه خود هستيد، به فهرستتان مراجعه کنيد و آن را يک بار ديگر بخوانيد.

6. براي سازمان‌دهي به مطالب، از ترسيم نقشه ذهني استفاده کنيد 

بسياري از مواقع توصيه مي‌شود که براي خلاصه کردن مطالب، از تهيه فهرست خطي استفاده شود، ولي گاهي ايجاد نقشه ذهني براي درس خواندن، از خلاصه کردن مطالب به صورت فهرست خطى هم مؤثرتر است؛ زيرا نقشه‌هاي ذهني، با ساختار شعاعي که دارند و خطوطي که براي خلاصه مطالب در آنها به کار برده مي‌شود، به خوبي آنچه را  که در مغز شما در مورد يک موضوع خاص اتفاق مي‌افتد، ترسيم مي‌کنند. انجام اين کار، به خاطر سپردن يک موضوع را براي شما بسيار آسان‌تر مي‌کند و دسترسي به خلاصه مطالبي را  که پيش از اين مطالعه کرده‌ايد و مى‌خواهيد دوباره به آن مراجعه کنيد، نيز آسان خواهد کرد.

7. يک موضوع خسته کننده را به موضوعي جذاب تبديل کنيد

اگر خسته کننده بودن برخي از مطالب درسي، شما را از درس خواندن باز مي‌دارد، بايد بدانيد که هيچ موضوع خسته کننده‌اي وجود ندارد و تنها ذهن‌هاي ماست که گاهي رغبت به پرداختن به موضوعي را ندارد. يکي از راه‌هاي جذاب کردن مطالب، ايجاد سؤال‌هاي متفاوت از داخل متن و پاسخ دادن به آنهاست. انجام اين کار، در ايجاد ارتباط با موضوع، به شما کمک فراوانى مي‌کند.

8. به جاي حفظ کردن مطالب، آنها را درک کنيد

يکي از راه‌هاى مؤثر درس خواندن، درک موضوع و مطلب است تا آنکه بخواهيد بدون فهميدن مطلب، آن را حفظ کنيد. به طور کلي، هرچه سال‌هاي بيشتري را در مدرسه گذرانده باشيد، مهارت ايجاد ارتباط بين دروس و موضوعات متفاوت، در شما افزايش مى‌يابد. درک و فهم مطالب به شما کمک مي‌کند تا آسان‌تر به نتيجه‌گيري نهايي دست پيدا کنيد، و از آنجايي که درک مطالب بسيار لذت بخش‌تر از حفظ کردن آنهاست، نه تنها مؤثر است، بلکه انگيزه شما را نيز افزايش خواهد داد.

9. بخش‌هايي را که به خوبي درک نکرده‌ايد، پيدا کنيد 

با توضيح دادن مطالب براي دوستان يا اعضاي خانواده خود، چه به صورت رسمي و چه دوستانه، اطلاعات خود را در مورد موضوع عميق‌تر کنيد. با انجام اين کار، بخش‌هايي را که به خوبي درک نکرده‌ايد، پيدا خواهيد کرد. به قول آلبرت انيشتين: «اگر نتوانيد موضوعي را به صورت ساده توضيح دهيد، پس آن را به خوبى درک نکرده‌ايد».

10. با ايجاد فواصلي کوتاه درس بخوانيد

تحقيقات نشان داده است  هنگامي که ما با ايجاد فواصل کوتاه درس مي‌خوانيم، آن را بهتر ياد خواهيم گرفت. به اين روش يادگيري، «يادگيري با ايجاد فاصله» مي‌گويند. حافظه ما از طريق ارتباط بين نورون‌ها شکل مي‌گيرد. براي اينکه اين مطالب به خوبي در ذهن ما جاي گيرند، نورون‌ها بايد براي مدتي دست نخورده باقي بمانند. براي همين هم ما با ايجاد فواصل کوتاه بين مطالب، مي‌توانيم اين زمان را به نورون‌ها بدهيم تا اطلاعات تازه را در خود حفظ کنند؛ پس ابتدا مطلبي را که مي‌خواهيد مطالعه کنيد،  انتخاب کنيد، زماني مشخص را به آن اختصاص دهيد و با تمام شدن زمان تعيين شده، دست از مطالعه برداريد، چند دقيقه استراحت کنيد و دوباره مطالعه را از سر بگيريد.

 

بايد بدانيد که هيچ موضوع خسته کننده‌اي وجود ندارد و تنها ذهن‌هاي ماست که گاهي رغبت به پرداختن به موضوعي را ندارد. يکي از راه‌هاي جذاب کردن مطالب، ايجاد سؤال‌هاي متفاوت از داخل متن و پاسخ دادن به آنهاست

آلبرت انيشتين: «اگر نتوانيد موضوعي را به صورت ساده توضيح دهيد، پس آن را به خوبى درک نکرده‌ايد» 

 

پیک سنجش 1175

چگونه براي پاسخگويي به سؤالات چهارگزينه‌اي مهارت‌هاي لازم را به دست آوريم؟

يکي از مهم‌ترين و اساسي‌ترين مراحل آمادگي براي کنکور، مهارت در تست‌زني يا همان سؤالات چهار گزينه‌اي است؛ زيرا نتيجه يک سال تلاش و کوشش شما داوطلبان عزيز از طريق اين شيوه امتحاني سنجيده مي‌شود، و به همين دليل، لازم است که شما در انجام اين کار نيز، مانند ساير مراحل آمادگي براي کنکور، مهارت و آمادگي لازم را داشته باشيد. خيلي از دانش‌آموزان، امتحان‌هاي چند گزينه‌اي (تستي) را از امتحانات تشريحي، آسان‌تر مي‌دانند؛ اما تست‌زني ممکن است که براي برخي از داوطلبان، حتي داوطلباني که تلاش بسياري کرده و خوب مطالعه کرده‌اند، نيز سخت باشد؛ زيرا تست‌زني، نياز به مهارت دارد، و از طرف ديگر، در امتحانات چند گزينه‌اي، سؤالات زيادي مطرح مي‌شود که دانش‌آموزان مجبور هستند براي پاسخ دادن به آنها از مطالب زيادي مطلع باشند.

به احتمال خيلي زياد، بسياري از شما داوطلبان عزيز در خلال مطالعه دروس کنکور، برخي از تست‌هاي آن را نيز زده‌ايد و به اين ترتيب با تست‌زني آشنا هستيد؛ با اين همه، ماه‌هاي پيشِ رو از نظر تست‌زني اهميت خاصي دارد؛ زيرا شما داوطلبان گرامي در هر وضعيتي که هستيد بايد بخشي از وقت و زمان برنامه‌ريزي مطالعاتي خود را به تست‌زني که واپسين گام از گام‌هاي آمادگي براي کنکور محسوب مي‌شود، اختصاص دهيد. قبلاً هم اشاره کرده‌ايم که فرقي نمي‌کند که شما به چه ميزان مطالعه نموده‌ايد و تعداد دروس و حجم مطالعاتي شما براي کنکور چقدر است؛ مهم اين است که مراحل مختلف آمادگي براي کنکور را تکميل کنيد. تست‌زني، آخرين مرحله از آمادگي هر داوطلب براي کنکور است؛ در واقع، چه شما يک درس يا چند مبحث از چند درس را براي کنکور مطالعه کرده باشيد و چه همه دروس را، بايد حتماً با توجه به حجم مطالعاتي خود، زماني را به تست‌زني قبل از برگزاري کنکور اختصاص دهيد تا مهارت خود را در اين خصوص بالا ببريد و بتوانيد از نتيجه تلاش خود، بهترين استفاده را ببريد.

براي اينکه شما عزيزان در زمان برگزاري کنکور موفق عمل کنيد، در ايام باقي مانده تا زمان برگزاري آزمون سراسري، بايد تمرين تست‌زني را به شکل جدي در برنامه مطالعاتي خود قرار دهيد. اگر جزو آن دسته از داوطلباني هستيد که تا الان به دليل مرور يا رفع اشکال، وقت چنداني را به تست‌زني اختصاص نداده‌ايد، بايد توجه کنيد که به طور کلي در طول دوره آمادگي براي کنکور، به خصوص در اين ايام، بايد به تست‌زني بپردازيد. اصولاً سه نوع تست‌زني وجود دارد که بيشتر داوطلبان آنها را به کار مي‌گيرند؛ البته توجه داشته باشيد که اگر شما جزو آن دسته از داوطلباني هستيد که تا به حال زمان چنداني را صرف تست‌زني نکرده‌ايد، باز هم مي‌توانيد از همين الان شروع کرده و نتيجه نسبتاً خوبي هم بگيريد. اين سه نوع تست‌زني عبارتند از:

الف- تست آموزشي

تستي که همراه درس حل مي‌شود و به منظور يادگيري دقيق مطلب است، تست آموزشي ناميده مي‌شود. در اين مرحله، زمان، زياد مهم نيست و تعداد تستي که در اين مرحله حل مي‌شود، کم است و تست‌ها هم به صورت طبقه‌بندي شده و موضوعي است؛ البته در اين مرحله، ابتدا بايد به بررسي تست‌هاي حل شده پرداخت و سپس حل تست‌هاي جديد را در دستور کار قرار داد. تست آموزشي در برنامه مطالعاتي بيشتر داوطلباني که مطالعه مستمر و منظمي داشته‌اند، از همان ماه‌هاي اول مطالعه اعمال شده است؛ پس در چنين شرايطي، يعني در دوره جمع‌بندي، مهم‌ترين شيوه‌هاي تست‌زني که بايد آنها را به کار گرفت، تست تمريني و تست سرعتي است.

ب‌- تست تمريني

به تستي که بعد از اتمام يک مطلب به منظور رفع اشکال و بر طرف کردن نکات مبهم (تسلط بر دروس) حل مي‌شود، تست تمريني مي‌گويند. در اين مرحله، تعداد تست، بيشتر از مرحله قبل است و مي‌توان در اين مرحله، تست‌زني را با زمان هم انجام داد. در حل تست، ابتدا مشخص کنيد که چند تست مي‌خواهيد حل کنيد و سپس با يک نظم و ترتيب اصولي، شروع به حل تست نماييد. در اين روش اگر مثلاً مي‌خواهيد در مبحث حرکت فيزيک، 30 تست حل کنيد و حدود 300 تست داريد، هيچ‌گاه به ترتيب شروع به حل تست نکنيد، بلکه مثلاً مضرب ده را حل کنيد؛ يعني تست‌هاي شماره ده، بيست، سي و همين طور تا آخر؛ به اين ترتيب مي‌توانيد هر تستي را حل کنيد. دقت داشته باشيد که در هر نوبت حل تست، تعداد تست‌ها، دقيقاً برابر تعداد تست هر درس در آزمون سراسري باشد؛ يعني اگر مثلاً تست شيمي حل مي‌کنيد، با توجه به اينکه تعداد تست شيمي در آزمون سراسري براي گروه آزمايشي علوم رياضي و فني 35 عدد است، تست‌ها را به دسته‌هاي سي و پنج‌تايي تقسيم کنيد و سپس هر قسمت را حل کرده و پس از بررسي کردن آن، به سراغ قسمت بعد برويد.

ج‌-   تست مهارتي

تستي که بعد از اتمام دروس و مرور، به خصوص در دوره جمع‌بندي، حل مي‌شود، تست مهارتي است و از آن به منظور جمع‌بندي مطالب و افزايش سرعت استفاده مي‌شود؛ پس حتماً بايد با در نظر گرفتن زمان انجام گيرد. در حل تست مهارتي، ابتدا بايد به حل درست و سپس به سرعت حل تست توجه کرد؛ علاوه بر آن، بايد از همين الان خود را عادت دهيد که نگران تعداد تست‌هاي درست حل شده نباشيد. اگر شما نتوانيد اين نگراني را در خود هم اکنون مهار کنيد، مطميناً اين نگراني، در امتحان بخشي از توان و انرژي‌تان را خواهد گرفت و اجازه نخواهد داد تا شما با فکري متمرکز به تست‌هاي کنکور پاسخ دهيد. زمان برگزاري آزمون سراسري، حدوداً چهار ساعت است؛ پس حتماً سعي کنيد که در همين زمان مشخص شده به تست‌ها پاسخ دهيد. بعضي‌ها به بيش از يک ساعت در يکجا نشستن عادت ندارند و همين امر باعث ايجاد خستگي در آنها شده و مفهوم سؤالات را به خوبي درک نمي‌کنند؛ پس يکجا نشستن را هم در هنگام تست‌زني به خوبي تمرين کنيد.

بعد از اينکه تست مهارتي حل کرديد، حتماً اشکالات خود را مشخص کرده و آنها را رفع نماييد. اگر فکر مي‌کنيد که در مبحثي بيش از حد غلط داشته يا احساس مي‌کنيد که در آن مبحث، ضعف داريد، دوباره به سراغ آن مطالب خلاصه شده و مهم آن مبحث رفته و آنها را به خوبي مطالعه کنيد؛ به اين ترتيب خواهيد ديد که تست مهارتي به شما کمک مي‌کند تا علاوه بر اينکه توان و مهارت تست‌زني خود را بالا ببريد، بتوانيد به نقاط ضعف خود هم پي برده و به خوبي رفع اشکال کنيد.

 نکته‌اي که در اينجا لازم است اشاره کنيم اين است که برخلاف آنچه که معمول است و به دانش‌آموزان گفته مي‌شود درسي را که بيشتر مي‌دانيد ابتدا حل نماييد، بايد گفت که شما حتماً با روش علامت‌گذاري و به همان ترتيبِ دفترچه، شروع به حل تست نماييد. اعتقاد مشاوران اين است که هر داوطلب، حداقل دو و حداکثر سه بار، بايد تست‌ها را مرور کند؛ بنابراين، يک بار خواندن تست‌ها به همان اندازه مضر است که چهار يا پنج بار مرور کردن آنها. دليل آن هم، اين است که در يک بار مرور کردن، داوطلب، بي‌آنکه دست خودش باشد، تعدادي از تست‌ها را که قادر به حل آنهاست، رها مي‌کند؛ پس اگر از جمله داوطلبان وسواسي هستيد که پيوسته به عقب برمي‌گرديد يا نگران تست‌هاي قبلي هستيد، بايد در تست‌زني اين دوره، خود را عادت دهيد که اين مشکل خود را حل کنيد؛ زيرا زمان در کنکور در دست شما نيست و بايد در مدت تعيين شده به سؤالات پاسخ دهيد؛ در ضمن دقت داشته باشيد که بيش از سه بار، تست‌ها را مرور نکنيد؛ زيرا انجام اين کار، باعث خستگي شديد و سردرگمي شما خواهد شد.

    در تست‌زني مهارتي، حتماً به نکات زير توجه کنيد تا از همين الان، بتوانيد مهارت‌هاي تست‌زني خود را براي کنکور آماده کنيد و از نتيجه تلاش خود، بهترين استفاده را ببريد.

1-    هنگامي که به تستي برخورديد که از نظر نکته، بسيار ظريف طراحي شده است يا احتياج به خلاقيت دارد، حتماً آن را علامت‌گذاري کنيد تا در دور بعدي به حل آن مبادرت ورزيد.

2-    اگر تستي را به هر دليل غلط حل کرديد يا اصلاً نتوانستيد آن را حل کنيد، به طور حتم آن تست را براي دور بعد علامت‌گذاري کنيد (يادتان باشد که بيسياري از غلط‌هاي داوطلبان کنکور، به ويژه در دروس رياضيات و فيزيک، اشتباهات محاسباتي است).

3-    يک قانون مهم در تست زدن، اين است که بايد حتي پاسخ تشريحي تست‌هايي را که درست زده‌ايد، نيز به طور کامل بخوانيد؛ هر چند تست حل شده از نوع تست‌هاي تکراري باشد. دليل اين امر، آن است که ممکن است در بعضي از پاسخ‌هاي تشريحي اين تست‌ها، شما به راه حل‌هاي جالبي برخورد کنيد که منجر شوند يا در زمانتان صرفه‌جويي کرده و يا به فهم بيشتر شما از درس کمک کنند.

4-    يکي از مشکلاتي که داوطلبان در حين پاسخگويي به سؤال‌ها با آنها روبرو مي‌شوند، کم آوردن وقت و دستپاچه شدن آنهاست. برخي از افراد در کارهايشان سرعت کمتري دارند. اين افراد، بنا به دلايلي، ميزاني از وقت خود را هدر مي‌دهند. اين زمان‌هاي از دست رفته در انجام برخي از کارها و فعاليت‌ها، چندان مشهود نيست، ولي در کارهايي چون تست‌زني، به ويژه سر جلسه برگزاري کنکور، اهميت اساسي دارد. براي برطرف نمودن اين مشکل، بايد سعي کنيد که وقت خود را زمان‌بندي کنيد. اين درست است که بايد در جلسه برگزاري کنکور، تقسيم زمان داشته باشيد؛ اما بدان معنا نيست که براي همه تست‌ها بايد زمان يکساني را در نظر گرفت. اگر براي تستي سه دقيقه وقت صرف کرديد، حتماً تستي هم وجود دارد که در ظرف پانزده ثانيه، پاسخ آن را بيابيد. اگر جزو افرادي هستيد که سرعتشان در تست‌زني کم است، بايد در اين ايام، بيشتر تمرين کنيد و سرعت عمل خود را افزايش دهيد. براي افزايش سرعت عمل مي‌توانيد زماني را براي تست زدن اختصاص دهيد و سپس سعي کنيد که در اين فاصله، تعدادي تست بزنيد و پس از آن، رفته رفته سعي کنيد تعداد تست‌هايي را که در اين فاصله زماني مي‌زنيد، افزايش دهيد.

5-    يکي از راه‌هاي پر بازده براي افزايش سرعت، اين است که شما در زمان تست‌زني مهارتي، از دو رنگ خودکار براي زدن تست‌ها استفاده کنيد؛ بدين صورت که اولاً زمان را به صورت کلي در نظر بگيريد؛ يعني تست‌ها را پشت سر هم حل کنيد و زمان کل پاسخگويي را مدّ نظر داشته باشيد، و ثانياً، هنگامي که زمان استاندارد تست‌هايتان به پايان رسيد، دست از حل کردن آنها نکشيد؛ بلکه فقط رنگ خودکار خود را عوض کنيد. انجام اين کار به شما کمک مي‌کند که به دو صورت درصدگيري کنيد: يک درصد، شامل کليه جواب تست‌هاي شماست (رنگ آبي و قرمز) که اين درصد، توانايي شما را بدون در نظر گرفتن زمان نشان مي‌دهد و نشان از قدرت کلي شما در پاسخگويي به تست‌ها دارد، و درصد دوم، فقط شامل پاسخ‌هاي شما در زمان استاندارد (که همان تست‌هاي با رنگ خودکار اول مي‌باشد) است. اين درصد، نشان از توان قدرتي ـ سرعتي شما دارد. نکته مهم اين است که اين درصد در ابتدا ممکن است بسيار پايين باشد، ولي اين امر نبايد مايه دلسردي شما شود، بلکه شما بايد به تحليل و مقايسه اين دو درصد بپردازيد تا بتوانيد قدرت تست‌زني خود را در زمان استاندارد افزايش دهيد.

6-    حفظ کردن فرمول‌ها در درس‌هايي چون رياضيات و فيزيک، نمي‌تواند در بالا بردن سرعت استاندارد شما کمک کند.

7-    اگر جواب تستي را نمي‌دانستيد، در کنار آن تست علامت زده و به سراغ ديگر سؤالات برويد و سپس در صورت اضافه آوردن زمان، به سؤالاتي که به آنها پاسخ نداده‌ايد، باز گرديد. نکته مهم در سرعت عمل، اين است که اگر شما در موقع پاسخگويي، پاسخ سؤالي را فراموش کرده باشيد، بتوانيد کنار آن سؤال، علامت مخصوصي بزنيد و به بقيه سؤال‌ها بپردازيد و در مرحله آخر که وقت اضافه آورديد، با خونسردي و آرامش بيشتر، در مورد آن سؤال فکر کنيد.

8-    بيشتر دانش‌آموزان، پس از اينکه در دور اول تست زدن خود، تست‌هايشان را تصحيح مي‌کنند، چون به تعداد زيادي از سؤالات خود پاسخ درستي نداده­اند، به سراغ جزوه يا کتاب کمک درسي ديگري مي‌روند؛ با اين تصور که با دوباره خواني و يا استفاده از منبعي ديگر، مي‌توانند اکثر تست‌ها را درست حل کنند؛ اما اگر قرار بود با خواندن تمام و کمال جزوه‌ها و کتاب‌هاي کمک درسي رنگين، وقتي سراغ تست‌ها مي‌رويم بيشتر آنها را درست حل کنيم، ديگر چه نيازي به تست زدن و تمرين اين مهارت بود؟! اگر اين گونه بود، پس مستقيم به جلسه برگزاري کنکور مي‌رفتيم و پيروز بيرون مي‌آمديم. اين طور فکر کنيد که شما اصلاً تست مي‌زنيد که غلط بزنيد و بايد روحيه‌تان را حفظ کنيد تا آرام آرام به حد مطلوبتان برسيد. هيچ‌گاه از اينکه تست بزنيد و آن را غلط حل کنيد، واهمه نداشته باشيد و سعي کنيد که در اين دوران، حتماً اين مهارت را در خود بالا ببريد و خود را در تست‌ها محک بزنيد و سپس، اگر نکته‌اي، در جزوات و خلاصه‌هايتان از نظر شما دور شده بود، آن را دوباره مرور کنيد؛ البته باز هم به دوباره خواني مطلب به صورت کامل روي نياوريد.

9-    نکته ديگري که از هم اکنون بايد در تست‌زني مهارتي دوران جمع‌بندي به آن توجه داشته باشيد، اين است که سعي کنيد در دفترچه سؤالات دروس عمومي، تست‌هاي هر درسي را در کمتر از زمان تعيين شده، بزنيد و در پايان کار، بين شش تا هشت دقيقه وقت اضافه بياوريد. اين وقت اضافه به اين درد مي­خورد که آن را روي يکي از دروس بگذاريد تا بتوانيد درصد آن درس را بالا ببريد؛ يا مي‌توانيد تست‌هايي را که بين دو گزينه شک داشتيد، اکنون با خيالي آسوده‌تر مرور کنيد و مطمين باشيد که نتيجه مطلوبي خواهيد گرفت. اينکه چطور بتوانيد در کمتر از زمان استاندارد، به تست زدن مبادرت ورزيد و اين تکنيک (زمان نقصاني) را در آزمون به کار گيريد، بسته به اين است که از همين الان مهارت خود را در اين زمينه بالا ببريد.

10- در تست‌زني مهارتي و براي بالا بردن سطح اطمينان خود در کنکور، ابتدا به سؤالاتي جواب دهيد که صد در صد به آنها تسلط داريد؛ سپس به اول برگرديد و به سؤالاتي که سي تا هفتاد درصد به درست بودن پاسخ آنها اطمينان داريد، جواب دهيد و به همين ترتيب به سؤالاتي بپردازيد که در ابتدا خيال مي‌کرديد آنها را بلد نيستيد، و در نهايت مي‌توانيد به تعدادي از آنها نيز پاسخ دهيد. اين روش پله به پله، روحيه شما را بالا مي‌برد و سبب مي‌شود تا به روحيه و اعتماد به نفس بالا، که در جلسه برگزاري آزمون سراسري، مهم‌ترين عامل تعيين کننده است، دست پيدا کنيد.

11-  در تست‌زني در دوران جمع‌بندي، سعي کنيد مفهوم علامت‌هايي را که کنار هر تست مي‌گذاريد به خاطر داشته باشيد؛ مثلاً علامت «تيک» را کنار تست‌هاي زده شده بگذاريد، علامت مثلث را کنار تست‌هايي که به پاسخ آنها شک داريد و .... ضمناً يادتان باشد که اين علامت‌ها مي‌توانند از يک داوطلب به داوطلب ديگر فرق داشته و کاملاً قراردادي باشند.

12- از همين الان عادت کنيد که از بعضي تست‌ها بگذريد. انجام اين کار، نه تنها نشانه ضعف شما نيست، بلکه بيانگر مهارت و دانش بالاي شما نيز هست. اگر بعد از پاسخگويي به چند سؤال اول يک درس، به خاطر اضطراب يا هر علت ديگري، فکر کرديد که قادر نيستيد به سؤال‌هاي آن درس پاسخ دهيد، سؤال‌هاي آن درس را کنار گذاشته و به سراغ درس ديگري برويد. پاسخ دادن به سؤال‌هاي درس ديگر، به شما احساس آرامش و اطمينان خاطر مي‌دهد، و بعد مي‌توانيد با آمادگي بيشتر، بار ديگر سراغ سؤال‌هاي درسي که به خاطر آوردن پاسخ آنها براي مدتي از ذهنتان پاک شده بود، برويد.

13- در تست‌زني دوران جمع‌بندي، سعي کنيد که خود را دقيقاً در شرايط کنکور قرار دهيد. يکي از کارهايي که در اين دوران مي توانيد به منظور به دست آوردن تمرکز انجام دهيد، آن است که قبل از شروع پاسخگويي به هر سؤال، تمام سؤال‌ها را نخوانيد؛ زيرا اين امر، تمرکز شما را کاهش مي‌دهد. قبل از شروع پاسخگويي به هر سؤال، آن را با دقت بخوانيد و سعي کنيد ابتدا دقيقاً بفهميد که چه موضوعي در سؤال مطرح شده است؛ زيرا اعتقاد بر اين است که حدود پنجاه درصد از جواب تست‌ها در خود سؤال‌ها پنهان است. 

پیک سنجش 1175